Ang Pagpigil at Pag-alaga ng mga Karaniwang Sakit ng mga Kidney sa Isang KlikAng mga sakit ng mga kidney ay lumalaganap. Maki-lahok sa dakilang misyon para sa pagpigil at pag-aalaga ng mga problema ng mga kidney.

« Table of Contents

Benign Prostatic Hyperplasia (BPH)

Ang prostata ay nakikita lamang sa lalaki. Ang paglaki ng prostata ay maaaring maging sanhi ng problema sa pag-ihi sa kalalakihan. (kadalasang edad 60 pataas). Sa pagtanda ng tao, mas malaki ang pagkakataong lumaki ang prostata.

Ano ang prostate? Para saan ito?

Ang prostata ay isang maliit na organo na kasinlaki ng nogales (walnut) na isang parte ng reproductive system ng lalaki.

Ang prostata ay nasa ibaba ng pantog at harap ng tumbong. Napapaligiran nito ang yuritra, ang unang bahagi ng daluyan ng ihi pagkalampas ng pantog.

Ang prostata ay bahagi ng reproductive organ ng lalaki. Ito ay naglalabas ng likidong tumutulong magbigay sustansya sa semilya. Tinutulungan din nitong ilabas ang semilya sa ari ng lalaki.

Ano ang Benign Prostatic Hyperplasia (BPH)?

Ang ibig sabihin ng salitang ‘benign’ ay hindi ito ‘kanser.’ Samantala, ang‘hyperplasia’ ay tumutukoy sa pagdami ng cells.
Ang benign prostatic hyperplasia (BPH) ay ang pagdami ng cells ng prostata na walang kinalaman sa kanser. Habang tumatanda ang lalaki, ang prostata ay lumalaki nangkusa. Ito ay maaaring maging dahilan upang maipit ang urethra, na nagiging sanhi ng paghirap sa pag-ihi ng isang lalaki.

Ang benigh prostatic hyperplasia ay sakit ng mga tumatandang lalaki.
Mga Sintomas ng BPH

Ang mga sintomas ng BPH ay kadalasang nangyayari sa edad na 50 taong gulang pataas. Higit sa kalahati ng kalalakihang edad 60 at higit sa 90 porsyento ng edad 80 ay may BPH. Ito ay unti-unting lumalala sa pagdaan ng panahon. Ang mga sintomas ng BPH ay ang mga sumusunod:

  • Madalas na pag-ihi lalo na sa gabi.
  • Mahinang pagdaloy ng ihi.
  • Kinakailangan umiri para maumpisahan ang pag-ihi.
  • Kinakailangang umihi agad at hindi makahintay.
  • Matagal na paglabas ng ihi.
  • Paputol putol na pag-ihi sa umpisa o kalagitnaan pa lamang.
  • Inaabot ng pag-ihi sa salawal.
  • Hindi nailalabas lahat ng laman ng pantog sa pag-ihi.
Mga Komplikasyon ng BPH

Ang mga sumusunod ay maaaring maging komplikasyon ng BPH:

Acute Urine Retention: Ang pasyente ay maaaring biglaang hindi makaihi dahil sa patuloy na paglaki ng prostata. Kinakailangang kabitan ng sonda ang mga ito upang matulungang mailabas ang ihi sa pantog.

Chronic Urinary Retention: Ang bahagyan pagbabara ng pagdaloy ng ihi na tumatagal ng ilang buwan ay ang tinatawag nating chronic urinary retention. Ito ay hindi masakit at ang kadalasang inerereklamo ng pasyente ay nahihirapan siyang pigilin ang pag-ihi.

Pagkasira Ng Pantog o Kidney: Kapag matagal nang may naiiwang ihi sa pantog ng isang lalaki, maaari itong maging sanhi ng pag-lobo ng pantog at ng kidney. Habang tumatagal, maaari ding mawalan na ng kapasidad ang pantog sa pagtulong sa pagpapadalaoy ng ng ihi patungo sa urethra at palabas ng katawan. Dahil dito, maaaring bumalik ang ihi sa kidney na maging dahilan naman ng pagka-pinsala nito. Kapag tuluyan nang nasira ang kidney, dialysis o kidney transplant ang magiging kahinatnan nito.

Urinary Tract Infection at Bato Sa Pantog: Kapag hindi nailalabas ang lahat ng ihi mula sa pantog, mas malaki ang pagkakataon na magkaroon ng ito impeksyon, at ito ay maaring magbunga ng pormasyon ng bato.

Pagsusuri ng BPH

Ang mga sumusunod ay mga pamamaraan upang matuklasan ang BPH:

  • Digital Rectal Exam (DRE)

Isusuot ng manggagamot ang kanyang daliri sa puwit ng pasyente upang makapaang prostata. Dito, malalaman ngmanggagamot kung gaano kalaki ang prostata ng pasyente, kung ito ay malambot o matigas.

  • Ultrasound

Maaaring sukatin ng ultrasound ang laki ng prostata. Malalaman din nito kung may naiiwang ihi sa pantog o kung namamaga ang kidney.

  • Prostate Symptom Score

Ang International Prostate Symptom Score (IPSS) ay isang pagsusuri upangmalaman kung gaano kalala ang nararamdaman ng isang lalaki sa pag-ihi. Ang pasyente ay tinatanung ng pitong katanungan at base sa kanilang sagot ay malalaman na ng manggagamot kung gaano kalala ang nararamdaman ng pasyente.

  • Laboratoryo

Ang urinalysis ay imprortanteng eksaminasyon upang malaman kung ang pasyente ay may impeksyon sa ihi o wala. Ang Prostate Specific Antigen (PSA)naman ay isang eksaminasyon sa dugo para malaman kung ang isang lalaki ay pinag-hhihinalaang may kanser sa prostata.

Maari bang magkaroon ng Kanser ng Prostata ang mga taong may BPH? Paano matitiyak kung may kanser nga sa prostata?

Oo. Maraming sintomas na nagkakapareho ang kanser ng prostata at BPH. Mahirap malaman sa pamamagitan ng sintomas lamang ang pagkakaiba nito. Walang kinalaman ang kanser ng prostata sa BPH. Ang mga mahahalagang eksaminasyon upang mahiwalay ang dalawang ito ay DRE, PSA, at ang pag biopsy ng prostata.

Paggamot ng BPH

Maraming pamamaraan ang paggamot ng BPH. Ang mga bagay na dapat isaisip upang malaman ang tamang gamutan ay ang tindi ng nararamdaman sa pag=ihi, ang tindi ng epekto nito sa pangaraw araw na buhay, at kung may iba pang karamdaman ang pasyente. Ang layunin ng gamutan ay upang mabawasan ang mga sintomas, pagandahin ang kalidad ng buhay, bawasan ang naiiwang ihi sa pantog, at Iowa San ang komplikasyong dulot ng BPH. Ang mga sumusunod ay ang mga pamamaraan kung paano gamutin ang BPH.

A. Masusing Pagmamasid (walang gamutan)

Ito ay ginagamit kung ang sintomas ng pag-ihi ay hindi ganung kalala. Nagagampanan ito sa pamamagitan ng sumusunod:

  • Iwasang uminom ng higit 1 baso kada 1 oras.
  • Huwag magpigil ng pag-ihi. Umihi agad kapag nakaramdan ng pagkapunong pantog
  • Umihi ng pangalawang beses lamang minuto matapos umihi. Ito ay para masiguradong mailalabas lahat ng ihi.
  • Iwasang uminom ng alak at inuming may "caffeine" Gaya ng kale at tsaa.
  • Iwasang uminom ng tubig na hihigit sa 3 litro sa 1 araw.
  • Huwag ng uminom ng kahit anung likido 3 oras bago matulog.
  • Iwasang uminom ng gamot sa sipon na may "decongestants" o "antihistamine".Maaaring lumala ang pag-ihi dahil dito.
  • Kung ikaw ay umiinim ng gamot na naglalaman ng pampaihi, gawing tuwing umaga na lang siya inumin.
  • Iwasang pumunta sa maraming na lugar at mag ehersisyo ng regular.
  • Umihi ng regular na oras, kahit hindi pa gaano g naiihi.
  • Siguraduhing palambutin ang dumi dahil ang matigas na dumi ay nakakalala ng paghirap ng pag-ihi.
B. Mga Gamot Na Makakatuloing sa BPH:

Ang gamot ay ang pangunahing solusyon sa may bahagya o katamtamang sintomas. Maaari nitong masolusyonan ang problema sa dalawa kada tatlong tao. Ang mga gamot na Ito ay ang mga sumusunod:

  • Alpha blockers (tamsulosin, alfusizine, terazosin at doxazosine):Pinaluluwag ng mga ito ang kalamnan ng prostata para mas mapaluwag ang pag-ihi. Ang pinakamadalas na maaaring maramdaman ng mga umiinomnito ay pagkahilo, at pakiramdam na pagod.
  • 5 alpha-reductase inhibitors (finasteride, dutasteride):Napaliliit ng mga ito ang prostata. Hindi sila simbilis ng epekto gaya ng alphablockers at mabisa lamang kung ang prostata ay higit 30 gramo angtimbang. Ang madalas na nararamdaman ng pasyente ng umiinom nito aypagkawala ng interes sa pakikipagtalik, at problema sa pagtigas ng ari.
  • Kombinasyon ng gamot (5 alpha-reductase + alpha blocker):Ginagamit ito sa mga may malalaking prostata kung saan ang pagbibigay ng mga indibidwal na naturang gamot ay hindi mabisa.
C. Operasyon:

Ang operasyon ay rekomendado sa mga sumusunod na pasyente:

  • Malala ng sintomas na hindi masolusyonan ng gamot
  • Biglaang hindi na makaihi
  • Paulit ulit na impeksyon sa ihi
  • Paulit ulit na pagdugo ng ihi
  • Pagkasira ng kidney.
  • Bato sa pantog
  • Maraming natitirang ihi sa pantog

Ang mga sumusunod ay mga uri ng operasyon na maaaring makapgdulot ng lunas para sa BPH:

1. Transurethral Resection of the Prostate (TURP)

Ito pa din ang basehan ng lahat ng operasyon. Nasosolusyonan nitoang pag-ihi sa hanggang 90% ng pagkakataon. Naglalagay ng isanginstrumento sa ari at kinakayod ang prostata. Wayang hiwa sa balat angganitong klaseng operasyon ngunit kailangan maospital ang pasyente.

Bago operahan, ang pasyente ay sinasabihang gawin ang sumusunod:
  • Magpatingin sa Cardiologist
  • Huminto ng paninigarilyo
  • Itigial ang pag-inom ng gamot na nagpapalabnaw ng dugo tulad ng warfarin,aspirin, o clopidogrel
Habang inooperahan, ito ang dapat tandaan:
  • Ang operasyon ay tumatagal ng isang oras
  • Ang pampamanhid ay itinutusok sa likod kung nasaan ang nakakapa ang buto sa gitna.
  • Ang instrumento ay ipinapasok sa ari at doon pinapadaan ang prostata.
  • Matapos kayurin ang prostata, kinukuha ito palabas sa pamamagitan ngmalaking hiringgilya na humihigop sa mga kinayod na prostata.
  • Ang natanggal na prostata ay ipinapasuri sa laboratoryo upang malamankung may kanser o wala.
Matapos maoperahan, tandaan ang mga sumusunod:
  • Tumatagal pa ang pasyente sa look ng ospital ng 3-5 araw matapos ng operasyon.
  • Malaking kateter (sonda) ang ilalagay at may tubig na naghuhugas sa pantog hanggang luminaw ang ihi.
  • Kapag higit 1 araw nang malinaw ang ihi, maari nang tanggalin ang sonda.
MgaPaalala sa pasyente matapos ng operasyon:
  • Uminom ng maraming tubig
  • Siguraduhing malambot ang dumi ng pasyente. Maaaring dumugo angihi kapag ang pasyente ay napa-iri.
  • Huwag munang uminom ng pampalabnaw ng dugo hanggang hindi sinasabi ng manggagamot
  • Iwasan ang mabibigat na trabaho hanggang 6 na linggo.
  • Iwasang makipagtalik hanggang 6 na linggo.
Mga Posibleng komplikasyon matapos ang operasyon:
  • Maaaring magkaproblema ang pasyente sa UTI o pagdurugo ng operasyon.
  • Maaaring isang taon matapos ang operasyon ay maging makipot ng daluyan

ng ihi, mahirap makontrol ng pag-ihi o mahirapang maipatayo ang ari.

1. Transurethral Incision of the Prostate (TUIP)

Ito ay nararapat sa maliliit ang prostata na hindi kailangang ng operasyon. Hinihiwa lamang ang prostata sa iba't ibang lokasyon. Mas mabilis ang ganitong operasyon, hindi halos madugo, at mas mabilis makakauwi. Ngunit hindi kasing bias nito ang TURP sa paglunas ng karamdaman.

2. Open Prostatectomy

Hinihiwa ang pasyente sa puson at binubuksan ang pantog upang tanggalinang prostata. Ito ay maari lamang para sa mga malalaking prostata, na hihigit pa sa60 grams na prostata.

Minimally Invasive Treatments (MIT)

Ito ang pinakamaliit na sakit na mararamdaman ang pasyente. Ang mga itoay kadalasang gumagamit ng init, o ilaw upang tanggalin ang nagbabarangprostata. Ang benepisyo ng ganitong uri ng operasyon ay maigsing tigil saospital, mas kaunting anesthesia, mas mababang pagkakataon ng komplikasyon, at mas mabilis na paggaling.Ang kakulangan ng mga ganitong uri ng operasyon ay hindi kasing bias ng tradisyonal na operasyon, mas mabilis bumalik ang sakit, at mas malaking gastusin para sa pasyente. Ang mga sumusunod at halimbawa ng MIT:

1. Transurethral Microwave Thermotherapy (TUMT): Gumagamit dito ngespesyal na catheter na umiinit ng husto habang makasuot sa daluyan ng ihi ang sonda.

2. Transurethral Needle Ablation (TUNA): Tinutusok nito ang prostata atginagamitan ng radiofrequency energy para mamatay ang prostata atlumiit.

3. Water Induced Thermotherapy (WIT): Mainit na tubig ang inilalagay sa prostata para paliitin ito.

4. Prostatic Stent: Isang pabilog na tubo ang inilalagay sa makipot nabahagi ng prostata para ito ay manatiling nakabuka at mahayaang maluwag na makaihi ang pasyente.

5. Transurethral Laser Therapy: Isang uring ilaw o laser ang ginagamit para tunawin ang malaking prostata.

Kailan dapat magpatingin sa manggagamot ang pasyenteng may BPH?

Sila ay dapat magpakonsuta sa manggagamot sa mga sumusunod na pahkakataon:

  • Hindi makaihi o hirap sa pag-ihi.
  • Pananakit ng pag-ihi, balisawsaw, mabahong amoy ng ihi, o kapag nilagnat.
  • Dugo sa ihi
  • Hindi makontrol ang pag-ihi.
  • Lalaking 50 taong gulang at pataas kahit wala pang nararamdaman.
Free Download
Read Online
Kidney book in Filipino
Kidney Guide in Filipino Kidney Website Received
47
Million
Hits
wikipedia
Indian Society of Nephrology
nkf
Kidney India
http://nefros.net
magyar nephrological tarsasag