Ang Pagpigil at Pag-alaga ng mga Karaniwang Sakit ng mga Kidney sa Isang KlikAng mga sakit ng mga kidney ay lumalaganap. Maki-lahok sa dakilang misyon para sa pagpigil at pag-aalaga ng mga problema ng mga kidney.

« Table of Contents

Pagsisiyasat ng Sakit Sa Kidney

Ang kasabihang “A stitch in time saves nine” ay pawang totoo sa paggamot ng sakit sa kidney. Ang Chronic Kidney Disease (CKD) ay hindi gumagaling at kung hindi magagamot na maayos ay madaling mauwi sa end stage kidney disease (ESKD). Gaya ng napag-usapan sa naunang yugto, ang taong mayroong CKD ay maaaring walang mararamdaman. Kung ang pagsiyasat ng sakit sa kidney ay maagang nagawa, ang tamang panggagagamot ay maibibigay kaagad at ang mabilis na pagsira ng kidney ay mapapabagal. Kaya’t kung iniisip na ang isang tao ay may sakit sa kidney, ang payo ay magpatingin upang malaman kaagad.

Sino ang dapat magpatingin para sa sakit sa kidney? Sino ang kalimitang nagkaaroon ng problema sa kidney?

Kahit sino ay maaaring magkaroon ng problema sa kidney, mas tumataas ang posibilidad kung mayroong:

Sintomas ng sakit sa kidney

  • Diabetes
  • Mahirap na pagkontrol ng altapresyon
  • Kung mayroong sa pamilya na may sakit sa kiney diabetes at mataas na presyon
  • Matagal na panahong pagtatabako o paninigarilyo, labis na katabaan at matatanda (60 taon gulang pataas)
  • Matagalang pag inom ng mga gamot na pampawala ng sakit tulad ng non steroidal anti-inflammatory drugs gaya ng ibuprofen, naproxen
  • Mula sa pagkabata na may depekto sa daanan ng ihi

Maaaring makatulong sa mabilisan pagkakita at pagkaalam ng sakit sa kidney kung ang mga taong nabibilang sa mga ito ay nasusuri nang maaga at maayos.

Walang nararamdaman ang mga taong mayroong Chronic Kidney Disease kung ito ay maaga pa, tanging mga laboratory tests ang paraan para malaman kung meron nito.
Paano nalalaman kung mayroong problema sa kidney? Ano ang mga pagsusuri naa kalimitang ginagawa?

Upang malaman kung mayroong problema sa kidney, ang manggagamot ay kumukuha ng detalyadong salaysay, masusing pagsusuri ng tao, kinukunan ng presyon at pinagpapayuhan ng nararapat na eksaminasyon. Pangkariwang mga pagsusuri na kinakailangan ay mga eksaminasyon ng ihi, dugo at mga radiologic test.

1. Eksaminasyon ng Ihi

Ang iba’t ibang eksaminasyon sa ihi ay nakakapagbigay ng palatandaan para malaman ang maraming klaseng sakit sa kidney. Pagsusuri ng Ihi o Urinalysis

  • Ito ay simple, mura at napakabisang paraan upang malaman kung may problema sa ihi na maaaring senyales na may sakit sa kidney
  • Anumang problema na nakita sa pagsusuri ng ihi ay makakapagbigay ng importanteng senyales ng sakit sa kidney, ngunit hindi masasabi na ligtas sa sakit sa kidney kapag ang isang pagsusuri ng ihi ay normal.
  • Ang protina (protein) sa ihi ay nakikita sa maraming klaseng sakit sa kidney. Hindi ito dapat ipagwalang-bahala. Ang protina sa ihi ay maaaring pangunahing at nag-iisang palatandaan ng pinsala o sakit sa kidney (kahit sa sakit sa puso). Ang protina sa ihi ang pangunahing senyales na apektado ang kidney ng mga pasyenteng may diabetes.
  • Ang nana sa ihi ay maaring dahil sa impeksiyon sa ihi o UTI
  • Ang protina at dugo sa ihi ay maaaring palatandaan ng namamagang klase ng sakit sa kidney o inflammatory kidney disease na kung tawagin ay ‘glomerulonephritis.’
Microalbuminuria

Ang ibig sabihin ng microalbuminuria ay mayroong kakaunting protina sa ihi. Ito ang pinakaunang eksaminasyon upang makita kung mayroong kaugnayan na ang kidney sa isang tao na may sakit na diabetes. Mahalagang makita ito dahil maaaring maagapan habang maaga ang sakit sa kidney sa ganitong sitwasyon.

Ang pagsusuri sa ihi o urinalysis ay mahalaga upang kaagad malaman kung may problema sa ihi na maaaring senyales ng sakit sa kidney.
Iba pang pagsusuri sa ihi
  • 24 hour urine para sa protina: Sa mga pasyenteng may protina sa ihi sa urinalysis, dapat na malaman kung ilan ang dami ng protinang natatapon sa ihi sa loob ng 24 oras. Ito ang makapagsasabi kung gaano kalala ang sakit sa kidney at malaman din kung ano ang epekto ng gamot sa antas ng protina sa ihi.
  • Culture and sensitivity: Ito ay mahalaga upang malaman kung anong klaseng mikrobyo ang sanhi ng UTI, at nakalagay din ang mga antibiotic para magamot ito. Pangkaraniwan lumalabas ang resulta sa loob ng 48-72 oras.
  • Pagsusuri sa ihi para sa acid fast bacilli: Ito ay upang malaman kung mayroong TB sa daanan ng ihi.

2. Pagsusuri sa dugo o blood tests

  • Creatinine at Urea

Ang eksaminasyon ng creatinine at urea sa dugo ay nakapagsasabi kung gaano kahusay ang pagtrabaho ng mga kidney. Ang creatinine at urea ay dumi na normal na tinatanggal ng kidney sa dugo. Kapag ang kidney ay humina, tumataas ang antas ng creatinine at urea sa dugo. Ang normal na bilang ng creatinine sa dugo ay 0.9-1.4 mg/dL at ang normal na bilang ng blood urea nitrogen (BUN) ay 20-40 mg/dL. Ang mataas na resulta nito ay maaring mangahulugan na may pinsala ang kidney. Ang antas ng creatinine ang mas mapaniniwalaan kaysa sa BUN.

  • Hemoglobin

Ang malusog na mga kidney ay nakakatulong sa paggawa ng pulang dugo na mayroong hemoglobin. Kapag mababa ang hemoglobin, ang tawag dito ay anemia. Ang anemia ay pangkaraniwan at mahalagang senyales ng chronic kidney disease. Ngunit ang anemia ay

Ang creatinine sa dugo ay pangkaraniwang pamamaraan para malaman kung may problema sa kidney. Ito rin ay ginagamit para imonitor ang sakit sa kidney.

makikita rin sa ibang mga sakit kaya hindi ito lagging nangangahulugan namay pinsala ang kidney.

Iba pang eksaminasyon sa dugo

Mayroon pang ibang mga eksaminasyon sa dugo na kadalasang ginagawa sa mga pasyenteng meron nang problema sa kidney. Ang mga ito ay: blood sugar, serum albumin, cholesterol, asin (sodium, potassium, and chloride), calcium, phosphorus, bicarbonate, ASO titer, antas ng complement at iba pa.

3. Radiological Test
  • Ultrasound ng mga kidney
  • Ang ultrasound ng kidney ay simple, mabilis at ligtas sa radiation na pagsusuri upang malaman ang mahahalagang impormasyon ukol sa kidney, tulad ng laki ng kidney, kung mayroong cysts, bato sa kidney, at tumor. Puwede ring makikita sa ultrasound kung mayroong bara sa daluyan ng ihi. Makikita rin kung maliit na ang sukat ng kidney sa ultrasound ng mga pasyente na mayroong end stage kidney disease.

  • X-ray ng tiyan
  • Ito ay maaring makapagbigay ng mungkahi kung ang komposisyon ng bagto sa kidney ay mula sa calcium.

  • Intravenous urography (IVU)
  • IVU o IVP ay isang espesyal na xray test. Itinutusok sa ugat ng dugo ang isang radio opaque dye para makita sa xray. Ang dye na ginagamit ay dumadaan sa kidney at inilalabas din sa ihi. Ang daanan ng ihi (kidney, ureter, pantog) ay nakukulayan ng radio opaque dye para makita nang husto ang buong daanan ng ihi. Sunod-sunod na xray ang kinukunan sa tiyak na agwat ng oras upang makakuha ng malawak na saklaw ng daanan ng ihi. Nakikita rin sa IVU kung mayroong problema tulad ng bato sa daanan ng ihi na maaaring magdulot ng pagbababara, tumor at abnormalidad sa estruktura at paggawa ng trabaho ng kidney.

    Ang IVU ay hindi ini-rerekomenda sa mga pasyenteng may end stage kidney failure, sapagkat ang dye ay maaaring makadagdag sa pagkasira ng kidney. Sa kidney failure, ang paglabas ng dye habang ginagawa ang eksaminasyon ay maaaring hindi sapat. Hindi rin ini-rerekomenda ang test na ito sa mga buntis.

  • Voiding cystourethrogram (VCUG)
  • Ang Voiding cystourethrogram o VCUG (dating tinatawag na‘micturating cystourethrogram’) ay kadalasang ginagamit na eksaminasyon para malaman ang sanhi ng impeksiyon sa ihi o UTI sa mga bata. Sa espesyal na xray na ito, na isinasagawa sa sterile na kondisyon, ang pantog ay pinupunuan ng dye sa pamamagitan ng catheter. Kapag napuno na ng dye ang pantog, inaalis ang catheter at pinapa-ihi ang pasyente. Sunod-sunod na xray ang kinukuha sa tiyak na oras habang umiihi ang kinukunan para makita ang balangkas ng pantog at urethra. Ito ay maari ring mag bigay impormasyon ukol sa pagbalik ng daloy o ‘backflow’ ng ihi sa ureter papunta sa kidney (ang tawag dito ay ‘vesicoureteral reflux’) at para makita rin kung mayroong kakaibang kaayusan ang pantog at urethra.

  • Iba pang radiologic test
  • Sa ibang pagkakataon,nangangailang ipagawa ang CT scan ng kidney at pantog, renal Doppler, radionuclear study, renal angiography, antegrade and retrograde pyelography upang malaman kung ano ang iba pang problema na nagdudulot ng sakit sa kidney.

4. Iba pang mga especial na test

Ang kidney biopsy, cystoscopy at urodynamics ay mga espesyal na test na kinakailangan upang malaman ang eksaktong dyagnosis ng ilang sakit sa kidney. Kidney Biopsy

Ang kidney biopsy ay isang mahalagang eksaminasyon para malaman ang ilang sakit sa kidney tulad ng glomerulonephritis, at ilang tubulointerstital diseases at iba pa.

Ang ultrasound ng kidney ay simple at ligtas na eksaminasyon na ginagamit ara malaman ang laki, hugis at kinalalagyan ng bato.
Ano ang kidney biopsy?

Sa kidney biopsy, kumukuha ng kapirasong laman sa kidney sa pamamagitan ng karayom at tinitingnan ito sa microscope. Ito ay ginagawa upang malaman kung ano ang eksaktong sanhi ng sakit sa kidney gaya ng glomerulonephritis at ilang tubulointerstitial diseases at iba pa.

Kailan ipinapayo ang pagsasagawa ng kidney biopsy?

Mayroong ilang sakit sa kidney na bagamat nakakuha na ng masusing salaysay, eksaminasyong pisikal at mga pangkaraniwang pagsusuri, ay hindi pa rin sapat para makakuha ng tamang diagnosis. Sa ganitong mga pasyente, ang kidney biopsy ay maaring makapagbigay ng karagdagang impormasyon tungo sa kaalaman ng tamang diagnosis.

Paano nakakatulong ang kidney biopsy?

Ang kidney biopsy ang nakakapagbigay ng katiyakang diagnosis sa ilang hindi maipaliwanag na sakit sa kidney katulad ng glomerulonephritis at ilang tubulointerstital diseases at iba pa. Ang impormasyon na makukuha sa kidney biopsy ang makakatulong sa manggagamotupang makagawa ng mabisang plano sa kaniyang panggagamot at mabigyan ng kaalaman ang pasyente at ang kanyang pamilya ukol sa kalubhaan at pagbabala (prognosis) ng sakit.

Sa paanong paraan ginagawa ang kidney biopsy?

Ang pangkaraniwang paraan ng paggawa ng kidney biopsy ay ang ‘percutaneous needle biopsy’ (na ginagawa sa loob ng radiology suite), na ang karayom ay itinutusok sa balat papuntang kidney. Ang isa pang paraan sa paggawa nito ay ang tinatawag na ‘open biopsy.’ Ito ay nangangailangan ng operasyon (ginagawa sa operating room).

Paano ginagawa ang kidney biopsy?
  • Ang pasyente ay ina-admit sa hospital at hinihingan ng pahintulot bago gawin ang biopsy
  • Bago gawin ang biopsy, kinakailangan na malaman ang presyon at eksaminasyon ng dugo para malaman kung normal ang pag-ampat nito. Mayroong mga gamot na dapat
Ang kidney biopsy ay isang test na ginagawa para malaman ang diagnosis ng ilang sakit sa kidney tulad ng glomerulonephritis at ilang tubulointerstitial disease at iba pa.

na itigil 1-2 linggo bago mag-biopsy tulad ng aspirin at clopidogrel (na ginagamit para hindi mamuo ang dugo).

  • Ang ultrasound o CT scan ay ginagawa upang matiyak ang lokasyon ng kidney at malaman kung saan itutusok ang karayom para sa biopsy
  • Pinadadapa ang pasyente, nilalagyan ng unan o tuwalya sa ilalim ng bandang tiyan upang umangat ang lugar kung saan tutusukin. Gising ang pasyente habang ginagawa ito. Sa maliliit na bata, binibigyan sila ng general anesthesia ang upang sila ay makatulog habang isinasagawa ang biopsy.
  • Nililinis nang maigi ang balat ng lugar ng kukunan ng biopsy at nilalagyan ng local anesthesia upang hindi maramdaman ang sakit.
  • Sa pamamagitan ng karayom o biopsy needle, 2 o 3 piraso na sing-nipis ng sinulid ang kinukuha sa kidney. Pinapadala ang mga specimen sa pathologist para masuri.
  • Matapos gawin ang biopsy, dinidiinan ang lugar kung saan kumuha ng biopsy para hindi magdugo. Ang pasyente ay nangangailangan ng bed rest mula 6-12 oras at pinauuwi kinabukasan.
  • Ang pasyente ay pinapayuhang huwag magbuhat o iwasan ng matinding ehersisyo mula 2 hanggang 4 na linggo matapos ang biopsy.
Ano ang mga maaaring pangamba sa kidney biopsy?

Tulad ng ibang operasyon, maaaring magkaroon ng komplikasyon sa iilang mga pasyente matapos ang kidney biopsy. Mayroong kaunting sakit na nagmumula sa pinagkunan ng biopsy at karaniwang nagkakaroon ng mapulang ihi makatapos ang biopsy ngunit ito ay tumitigil nang kusa. May mga pagkakataong hindi kaagad humihinto ang pagdurugo na minsan na

nangangailangan ng pagsalin ng dugo. Mayroon ding mga pagkakataon na hindi kusang humihinto ang pagdurugo na kinakailangang tanggalin ang kidney sa pamamagitan ng operasyon. Minsan ang nakukuhang laman ng kidney ay hindi sapat para makakuha ng tamang diagnosis (1 sa 20). Sa ganitong pagkakataon, kinakailangang ulitin ang kidney biopsy.

Ang kidney biopsy ay pangkaraniwang ginagawa na gising ang pasyente at ang ginagamit ay manipis na karayom na pangkuha ng biopsy tissue o laman.
Free Download
Read Online
Kidney book in Filipino
Kidney Guide in Filipino Kidney Website Received
47
Million
Hits
wikipedia
Indian Society of Nephrology
nkf
Kidney India
http://nefros.net
magyar nephrological tarsasag