پیشگیری و مراقبت از بیماریهای شایع کلیوی با یک کلیک سادهشیوع بیماریهای کلیه باسرعت خیلی زیاد درحال افزایش است به این جمع برای پیشگیری و مراقبت از مشکلات کلیوی بپیوندید.

« Table of Contents

فصل یازده: علائم و تشخیص بیماری مزمن کلیه

فصل 11 بیماری کلیوی مزمن: علائم و تشخیص در بیماری‌های کلیوی مزمن، عملکرد کلیه در طی چند ماه یا سال به‌تدریج تنزل می‌یابد. در مراحل ابتدایی نارسایی کلیوی مزمن، بیشتر بیماران نسبتاً بدون علامت باقی می‌مانند زیرا بدن آن‌ها را جبران می‌کند و با اختلالات متابولیکی که در طول زمان گسترش می‌یابند خود را وفق می‌دهد. وقتی‌که عملکرد کلیه به‌شدت مختل شود، علائم ناشی از تجمع توکسین¬ها و مایعات گسترش می‌یابند. علائم بیماری کلیوی مزمن چیست؟ علائم نارسایی کلیوی مزمن بسیار به‌شدت آسیب کلیوی بستگی دارند. نارسایی کلیوی مزمن بر مبنای سطح عملکرد کلیه یا نرخ فیلتراسیون گلومرولی به 5 مرحله تقسیم می‌شود. میزان فیلتراسیون گلومرولی(میزان عملکرد کلیه) را می‌توان از سطح کراتینین خون تخمین زد و در افراد طبیعی بیشتر از 90 میلی‌لیتر در هر دقیقه است. مرحله اول بیماری مزمن کلیه (نارسایی کلیوی مزمن- یک) (عملکرد کلیه 100-90 درصد) در اولین مرحله از نارسایی کلیوی مزمن، میزان عملکرد کلیه بیشتر از 90 میلی‌لیتر بر دقیقه به ازای 1.73 مترمربع سطح بدن است اما اختلالات آزمایشگاهی نظیر وجود پروتئین در ادرار، شواهدی از آسیب ساختاری به کلیه‌ها در عکس‌های رادیوگرافی، سونوگرافی، "ام آر آی" یا سی‌تی‌اسکن و یا یک سابقه خانوادگی از بیماری کلیه پلی کیستیک دیده می‌شود. بیماران معمولاً بدون علامت هستند. مرحله دوم بیماری مزمن کلیه(نارسایی کلیوی مزمن- دو) (عملکرد کلیه 89-60 درصد) در مرحله 2 یا خفیف نارسایی کلیوی مزمن ، میزان میزان فیلتراسیون گلومرولی(میزان عملکرد کلیه)89 – 60 میلی‌لیتر/ دقیقه / 1.73 مترمربع است. بیماران معمولاً بدون علامت هستند اما برخی از آن‌ها از تکرر ادرار خصوصاً در شب، فشارخون بالا، غیرطبیعی بودن آزمایش ادرار باوجود کراتینین سرم طبیعی یا کمی بالا شکایت دارند. در مرحله ابتدایی نارسایی کلیوی مزمن بیشتر افراد بدون علامت هستند.
طبقه‌بندی‌های میزان فیلتراسیون گلومرولی در نارسایی کلیوی مزمن مرحله تشریح میزان فیلتراسیون گلومرولی پرخطر وجود عوامل خطر نارسایی کلیوی مزمن (دیابت، فشارخون بالا، سابقه خانوادگی، پیری و ...) بیش از 90 1 آسیب کلیوی (پروتئین در ادرار) و میزان فیلتراسیون گلومرولی طبیعی بیش از 90 2 آسیب کلیوی و کاهش مختصر میزان فیلتراسیون گلومرولی 89- 60 3 3a کاهش مختصر تا متوسط میزان فیلتراسیون گلومرولی 59 – 45 3b کاهش متوسط تا شدید میزان فیلتراسیون گلومرولی 44 – 30 4 کاهش شدید میزان فیلتراسیون گلومرولی 29 – 15 5 نارسایی کلیوی کمتر از 15 موسسه ملی کلیوی ابتکار در مورد برآیندهای بیماری‌های کلیوی، دستورالعمل اقدامات بالینی در بیماری کلیوی مزمن فشارخون بالای شدید در مردان جوان تظاهر معمول نارسایی کلیوی مزمن است.
مرحله سوم بیماری مزمن کلیه (نارسایی کلیوی مزمن مرحله سوم) (عملکرد کلیه 59-30 درصد) در مرحله 3 یا متوسط نارسایی کلیوی مزمن، میزان میزان فیلتراسیون گلومرولی برابر با 59 – 30 میلی‌لیتر بر دقیقه در هر 73/1مترمکعب است. ممکن است بیمار بدون علامت باشد یا علائم خفیفی را نشان دهد. ممکن است برخی اختلالات در آزمایش ادرار دیده شوند و کراتینین سرم افزایش یابد. مرحله چهارم بیماری مزمن کلیه (نارسایی کلیوی مزمن مرحله چهارم) (عملکرد کلیه 29 -15 درصد) در مرحله نارسایی کلیوی مزمن مرحله چهارم، میزان فیلتراسیون گلومرولی 29 – 15 میلی‌لیتر در دقیقه در هر 73/1 مترمکعب است. بسته به دلایل زمینه‌ای نارسایی کلیوی و بیماری‌های مربوطه علائم ممکن است خفیف، مبهم و غیراختصاصی یا خیلی شدید باشند. مرحله پنجم بیماری مزمن کلیه (نارسایی کلیوی مزمن مرحله پنجم) (عملکرد کلیوی کمتر از 15 درصد است). مرحله نارسایی کلیوی مزمن مرحله چهارم بسیار شدید با میزان فیلتراسیون گلومرولی کمتر از 15 میلی‌لیتر در دقیقه در هر 73/1 مترمکعب است؛ که مرحله نهایی بیماری کلیوی نیز نامیده می‌شود، بیشتر بیماران در این مرحله به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز خواهند داشت. علائم ممکن است از متوسط تا شدید، با عوارض تهدیدکننده زندگی متغیر باشند. علائم نارسایی کلیوی افزایش‌یافته و اکثریت بیماران نیازمند دیالیز یا پیوند کلیه هستند. علائم رایج بیماری‌های کلیوی. • بی‌اشتهایی، تهوع و استفراغ. • ضعف، سستی و کاهش وزن. • تورم (ادم) قسمت‌های پایینی پا. • تورم صورت یا اطراف چشم خصوصاً در صبح. • فشارخون بالا، خصوصاً اگر شدید، کنترل نشده باشد یا در جوانان دیده شود. • رنگ‌پریدگی. • بی‌خوابی، فقدان تمرکز و گیجی. • خارش، گرفتگی عضلات، یا بی‌قراری. • پهلودرد. • تکرر ادرار خصوصاً در شب (ناکتوریا). • درد استخوانی و شکستگی در بزرگ‌سالان و تأخیر رشد در کودکان. • کاهش قدرت جنسی و عملکرد نامناسب جنسی در مردان و اختلالات قاعدگی در زنان. نارسایی کلیوی مزمن یکی از دلایل مهم پایین آمدن هموگلوبین است که متناسب با درمان نیست.
چه زمانی باید در فرد مبتلا به فشارخون بالا به نارسایی کلیوی مزمن مشکوک شویم؟ • در افراد مبتلا به فشارخون بالا می‌توانیم به نارسایی کلیوی مزمن مظنون شویم اگر: • در زمان تشخیص فشارخون سن کمتر از 30 یا بیشتر از 50 سال است. • فشارخون شدید در زمان تشخیص (بیش از 120/200 میلی¬متر جیوه). • فشارخون بالای کنترل نشده حتی با درمان منظم. • اختلالات بینایی. • وجود پروتئین در ادرار. • وجود علائمی که نشانه نارسایی کلیوی مزمن هستند مانند تورم، بی‌اشتهایی، ضعف و ... . عوارض نارسایی کلیوی مزمن پیشرفته چیست؟ عوارض بالقوه نارسایی کلیوی مزمن پیشرفته عبارت‌اند از: • مشکل تنفسی حاد و درد قفسه سینه ناشی از احتباس مایعات در ریه‌ها (ادم ریوی). • فشارخون بالای شدید. • تهوع و استفراغ شدید. • ضعف شدید. • عوارض سیستم عصبی مرکزی: گیجی، خواب‌آلودگی شدید، تشنج و کما. • سطوح بالای پتاسیم در خون (هیپرکلمی) که قادر به تخریب عملکرد قلب بوده و می‌تواند زندگی را به مخاطره بیندازد. • پریکاردیت، التهاب غشای کیسه‌مانندی که قلب را دربر گرفته است (پریکاردیوم). ضعف، بی‌اشتهایی، تهوع و ورم علائم اولیه رایج در نارسایی کلیوی مزمن می‌باشند.
تشخیص نارسایی کلیوی مزمن نارسایی کلیوی مزمن معمولاً در مراحل اولیه بدون علامت است. معمولاً، نارسایی کلیوی مزمن در ابتدا زمانی تشخیص داده می‌شود که فشارخون بالا کشف شود، یک آزمایش خون که نشانگر مقدار کراتینین بالا در سرم باشد یا آزمایش مثبت ادرار در مورد آلبومین موردنیاز است. فرد در صورتی باید در مورد نارسایی کلیوی مزمن غربالگری شود که در معرض خطر بالای گسترش عارضه کلیوی است (دیابتی، فشارخون بالا، مسن، سابقه خانوادگی نارسایی کلیوی مزمن). 1- هموگلوبین سطح هموگلوبین معمولاً پایین است. کم‌خونی ناشی از کاهش تولید اریتروپویتین به‌وسیله کلیه‌ها است. 2- آزمایش ادرار آلبومین یا پروتئین در ادرار (که آلبومینوری یا پروتئینوری نامیده می‌شود) نشانه اولیه نارسایی کلیوی مزمن است. حتی مقادیر اندک آلبومین در ادرار که میکروآلبومینوری نامیده می‌شود ممکن است ابتدایی‌ترین علامت نارسایی کلیوی مزمن باشد. از آنجا که پروتئینوری می‌تواند به علت تب یا ورزش سنگین نیز باشد، بهتر است که قبل از تشخیص نارسایی کلیوی مزمن سایر علل پروتئینوری را بررسی کرد. 3- کراتینین سرم، نتیروژن اوره خون و میزان فیلتراسیون گلومرولی تخمین زده شده یک روش ساده و ارزان اندازه‌گیری عملکرد کلیه سطح کراتینین خون است. کراتینین سرم به همراه سن و جنسیت در بسیاری از فرمول‌های مربوط به تخمین عملکرد کلیه یا میزان فیلتراسیون گلومرولی میزان فیلتراسیون گلومرولی تخمین زده شده به کار می‌رود. کنترل منظم کراتینین به ارزیابی پیشرفت و پاسخ درمانی در نارسایی کلیوی مزمن کمک می‌کند. بیماری‌های مزمن کلیه (نارسایی کلیوی مزمن) بر اساس میزان فیلتراسیون گلومرولی (میزان فیلتراسیون گلومرولی تخمین زده شده)، به 5 مرحله تقسیم می‌شود. این مرحله‌بندی در توصیه آزمایش‌های بیشتر و مدیریت درمانی مناسب سودمند است. سه آزمایش ساده می‌تواند سلامت کلیه را تضمین کند: بررسی فشارخون، آزمایش ادرار جهت بررسی پروتئین و میزان فیلتراسیون گلومرولی تخمین زده شده 4- سونوگرافی کلیه سونوگرافی آزمایشی ساده، کارآمد و ارزان در تشخیص نارسایی کلیوی مزمن است. کلیه‌های منقبض‌شده نشانه بیماری کلیوی حاد هستند؛ اما کلیه‌های طبیعی یا حتی بزرگ نیز در نارسایی کلیوی مزمن دیده می‌شوند که ناشی از بیماری کلیه پلی کیستیک در بزرگ‌سالان، نفروپاتی دیابتی و آمیلوئیدوزیس هستند. اولتراسوند نیز برای تشخیص نارسایی کلیوی مزمن ناشی از انسداد مجرای ادرار یا سنگ کلیه مفید است. 5- آزمایش‌های دیگر نارسایی کلیوی مزمن موجب اختلال در عملکرد کلیه‌ها می‌شود. برای ارزیابی این اختلالات آزمایش‌های مختلفی انجام می‌شوند مانند، آزمایش‌های مربوط به توازن الکترولیت‌ها و اسید – باز (سدیم، پتاسیم، منیزیم، بی‌کربنات)، آزمایش‌های مربوط به کم‌خونی، (هماتوکریت، فریتین، اشباع ترانسفرین، اسمیر محیطی)، آزمایش‌های مربوط به بیماری استخوانی (کلسیم، فسفر، آلکالین فسفاتاز، هورمون پاراتیروئید)، سایر آزمایش‌های عمومی (آلبومین سرم، کلسترول، تری گلیسیرید، گلوکز خون و هموگلوبین "ای وان سی") و نوار قلبی (ای سی جی) و اکوکاردیوگرافی. چه زمانی بیمار مبتلا به نارسایی کلیوی مزمن باید به پزشک مراجعه کند؟ بیماران مبتلابه نارسایی کلیوی مزمن درصورتی‌که یکی از موارد زیر را مشاهده کنند باید بلافاصله با پزشک تماس بگیرند: • افزایش وزن سریع بدون علت، کاهش قابل‌توجه حجم ادرار، تشدید تورم بدن، تنگی نفس یا اشکال در تنفس در زمان دراز کشیدن در رختخواب. • درد قفسه سینه، ضربان قلب خیلی تند یا خیلی کند. • تب، اسهال شدید، بی‌اشتهایی شدید، تهوع شدید، استفراغ خونی یا کاهش وزن بدون علت. • ضعف عضلانی شدید که اخیراً اتفاق افتاده باشد. • ایجاد گیجی، خواب‌آلودگی یا تشنج. • ایجاد مشکل در کنترل مطلوب فشارخون بالا در این اواخر. • خون در ادرار یا خونریزی زیاد. کلیه‌های کوچک و منقبض که در سونوگرافی دیده می‌شوند، علامت شاخص بیماری کلیوی مزمن هستند.
Free Download
Read Online
Kidney book in Persian
Kidney Guide in Persian Kidney Website Received
43
Million
Hits
wikipedia
Indian Society of Nephrology
nkf
Kidney India
http://nefros.net
magyar nephrological tarsasag