Ang Pagpigil at Pag-alaga ng mga Karaniwang Sakit ng mga Kidney sa Isang KlikAng mga sakit ng mga kidney ay lumalaganap. Maki-lahok sa dakilang misyon para sa pagpigil at pag-aalaga ng mga problema ng mga kidney.

« Table of Contents

Mga Pangunahing Sakit Sa Kidney

Ang mga sakit sa kidney ay nahahati sa dalawang grupo

Medikal na sakit sa kidney:

Nabibilang sa mga medikal na sakit sa kidney ang kidney failure, UTI, at nephrotic syndrome. Ito ay karaniwang ginagamot ng mga espesyalista sa kidney o nephrologists. Ang mga pasyente na may malubhang sakit sa kidney ay nangangailangan ng dialysis o kidney transplant.

Sakit na surgical:

Ang mga urologists ang gumagamot pagbabara sa kidney, tulad ng problema sa prostate at kanser sa daanan ng ihi. Sila ay nagsasagawa ng mga operasyon tulad ng endoscopy at lithotripsy.

Ano ang pagkakaiba ng nephrologist at urologist?

Ang mga nephrologist ay daulbhasa sa paggamot ng sakit sa kidney na medical. Pinapabagal nila ang tuluyang pagkasira ng kidney, st sila ang nagpapasya kung kinakailangan nang mag-dialysis o magpa-kidney transplant ang pasyente; ang urologist naman, ay dalubhasa sa pagsasagawa ng operasyon na maaring kailangan upang lunasan ang ibang sakit sa kidney tulad nga kidney sa kidney, mga tumor sa kidney at prostate, at iba pa sa pamamagitan ng pamamaraan ng operasyon.

Major Kidney Diseases
Medical Surgical
Acute kidney failure
Chronic kidney disease (CKD)
Urinary tract infection
Nephrotic syndrome
Stone disease
Bladder and Prostate problems
Congenital urinary anomalies
Cancer
Kidney Failure

Ang kidney failure ay ang malaking pagbawas sa kakayahan ng kidney na magsala at maglabas ng lason o dumi pati magbalanse ng asin sa katawan. Ang pagtaas ng antas ng creatinine at BUN sa dugo ay dahil sa hindi maayos na pagtrabaho nang maayos ng kidney.

Ang acute kidney failure (AKI) ay ang mabilis na pagkawala ng pag-ganap ng kidney sa tungkulin nito. Kapag ito ay nalunasan kaagad ang mga kidney ay muling gumagaling.
Acute Kidney Failure (AKI)

Ang biglaang pagbaba o pagkawala ng kakayahan ng kidney na gawin ang kanyang trabaho ay tinatawag na acute kidney (renal) failure o acute kidney injury (AKI), Ang dami ng ihi ay nababawasan sa mga nakakarami na mayroong AKI. Ang mga sanhi nito ay matinding pagtatae, matinding pagsusuka, falciparum malaria, pagbagsak ng presyon, sepsis, ilang mga gamot (NSAIDs), at iba pa. Maaaring bumalik sa dati ang kakayahan ng kidney sa halos lahat ng pagkakataon kung magagamot ito ng maaga at maayos.

Chronic Kidney Disease (CKD)

Ang CKD ay tahimik na sakit at kalimitang hindi napapansin. Sa mga unang bahagi ng CKD, ang mga senyales ay kakaunti at hindi tiyak parasa sakit sa kidney. Kalimitang sintomas ay nanghihina ang buong katawan, walang gana sa pagkain, naduduwal at nasusuka, nagmamanas, tumataas ang presyon, at iba pa. Ang dalawang mahalagang sanhi ng CKD ay diabetes at mataas na presyon o altapresyon.

Dahan-dahang pagkasira at pagkawala ng kakayahan ng kidney na gawin ang kanyang trabaho mula ilang buwan hanggang taon ay tinatawag na Chronic Kidney Disease o Chronic Renal Failure (CKD/ CRF). Dahan dahan at mabagal ang pagkasira ng kidney sa ganitong uri ng sakit ngunit ito ay tuluy-tuloy. Makalipas ang matagal na panahon ng pagka pinsala, ang kidney ay wala nang kakayahang magtrabaho. Ang tawag dito ay End Stage Renal Disease (ESRD) o End Stage Kidney Disease (ESRD/ESKD). Ito ay malubhang kondisyon.

Ilan sa mga mahalagang palatandaan ng CKD ang paglitaw ng protina sa urinalysis, mataas naantas ng creatinine sa dugo, at maliliit na sukat ng kidney sa ultrasound. Ang antas ng creatinine sa dugo ng pasyente na may CKD ay tumataas sa paglipas ng panahon.

Sa mga unang bahagi ng CKD, ang pasyente ay nangangailangan ng tamang gamot at tamang pagkain. Walang natatanging gamot ng na maaaring makagaling sa CKD. Dapat natin malaman na habang tumatanda, ang trabaho ng kidney ay nababawasan. Sa pagtanda, kung hindi mako-kontrol ang mga sakit tulad ng ng diabetes at altapresyon, ito ay maaaring makadagdag sa mabilis na panghihina ng mga kidney.

Layunin ng paggagamot na pabagalin ang patuloy na pagkasira ng mga kidney, iwasan ang mga komplikasyon, at panatilihin ang maayos na kalidad ng buhay ng pasyente sa kabila ng matinding pagkasira ng mga kidney. Kapag ang sakit sa kidney ay malubha na (ESRD/ ESKD), mahigit 90% ng trabaho ng kidney ang nawala na. (ang creatinine sa dugo ay nasa higit 8-10 mg/dL). Sa yugtong ito, ang dialysis (hemodialysis at peritoneal dialysis) at kidney transplant na lamang ang maaaring pamamaraan ng panggagamot.

Ang dialysis ay isang paraan ga paglilinis at pagtanggal ng lason o toxin sa katawan at pagtanggal ng sobrang tubig na maaaring maimbak sa loob ng katawan mula ng tumigil na mag-trabaho ng maayos ang kidney. Hindi nakakagaling ang dialysis sa CKD. Sa mga pasyenteng tuluyan nang nasira ang mga kidney, mangangailangan sila ng panghabambuhay na dialysis maliban na lamang kung sasailalim sila sa kidney transplant.Dalawa ang klase ng dialysis: hemodialysis at peritoneal dialysis.

Ang hemodialysis (HD) ay ang pinakamadalas na ginagamit na paraan ng pagda-dialysis. Sa HD, gumagamit ng isang espesyal na makina para magtanggal ng lason, at sobrang asin at tubig sa katawan. Ang Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis (CAPD) ay isang paraan ng dialysis na maaaring gawin sa bahay o opisina at hindi nangangailangan ng makina.

Ang acute kidney failure (AKI) ay ang mabilis na pagkawala ng pag-ganap ng kidney sa tungkulin nito. Kapag ito ay nalunasan kaagad ang mga kidney ay muling gumagaling.

Ang Kidney Transplant ang pinakamaganda at pinakamahusay na paraan para sa mga pasyenteng may ESRD/ESKD.

Impeksiyon ng daanan ng Ihi o UTI

Ang mahapdi at mai malimit na pag-ihi, pagsakit na puson at lagnat ang pangkaraniwang mga sintomas ng UTI. Ang nana sa urinalysis ay nagpapahiwatig na may impeksyon o UTI. Kalimitan halos lahat ng pasyente ay gumagaling sa tamang antibiotic. Ang UTI sa bata ay mas nangangailangan ng masusing pagsusuri. Maaari itong maging sanhi ng tuluyang pagkasira ng kidney ng mga bata kung hindi kaagad mabibigyan ng tamang paggamot.

Sa mga pasyente na may pabalik-balik na UTI, mahalagang makita kung mayroong bara, bato sa kidney, abnormal na istruktura o TB sa daanan ng ihi (GUTB). Ang pinakamahalagang sanhi ng UTI sa bata ay ang tinatawag na ‘Vesicoureteral reflux (VUR).’ Ito ay isang ‘congenital’ abnormality na na kadalasang nagiging sanhi ng abnormal na pagdaloy ng ihi; mula sa pantog pabalik sa mga kidney sa halip na mula sa kidney papunta sa pantog.

Ang mga kidney ng mga batang may UTI na hindi nasusuri at nagagamot agad ay maaaring mauwi sa tuluyang pagkasira. Ang hindi maagapna paggamot at di maayos ng pagsusuri ng UTI sa mga bata may maaaring mauwi sa tuluyang pagkasira ng kidney at maaaring magdulot ng hindi magandang kahihinatnan.
Nephrotic Syndrome

Ang ‘nephrotic syndrome’ ay tumutukoy sa isang uri ng sakit sa kidney na nailalarawan ng sumusunod na mga sintomas: pagmamanas, mataas na antas ng protina sa ihi, (mahigit 3.5 grams protina sa ihi bawat araw), mababang antas ng albumin sa dugo (hypoalbuminemia), mataas na antas ng cholesterol sa dugo. Maaaring normal o mataas ang presyon ng pasyente at ang antas ng creatinine sa dugo o maaari din itong normal o mataas depende sa trabaho ng kidney.

Mahalagang malaman ang sanhi ng nephrotic syndrome sapagkat iba-iba ang tugon nito sa iba-ibang gamot. Mayroong mga pasyenteng gumagaling ngunit sa karamihan ang mga sintomas ay pabalik-balik depende sa bahagi ng gamutan.

Maganda ang kinalalabasan ng mga batang nagamot sa nephrotic syndrome. Maayos ang kanilang pamumuhay at ang kanilang mga kidney ay normal.

Bato sa kidney (Kidney stones)

Ang bato sa kidney ay pangkaraniwan at isa sa mga mahalagang sakit. Ang mga kidney, ureter at pantog ang mga pangkaraniwang lugar kung saan matatagpuan ang bato. Ang mga pangkaraniwan na sintomas ng may bato sa kidney ay matinding sakit ng likod o tagiliran, pagduwal at pagsuka, dugo sa ihi at iba pa. Ngunit mayroong ibang tao na mayroon ng bato sa kidney subalit wala pa ring nararamdaman kahit na matagal nang mayroon nito.

Upang malaman kung mayroong bato sa kidney, ang pangkaraniwan na paraan para makita ay ang xray ng tiyan at ultrasound.

Karamihan ng maliliit na bato ay kayangmailabas sa ihi nang natural sa pamamagitan ng pag inom ng maraming tubig. Kung ang bato ay nakapagdulot ng hindi na matiis namatinding sakit, paulit-ulit na impeksiyon, pagbabaara sa daluyan ng ihi o tuluyan nang pagkapinsala ng kidney, ito ay mga indikasyon na kailangang tanggalin ang bato sa lalong medaling panahon. Ang pamamaraan ng pagtanggal nito ay ibinabatay sa laki, lugar at uri ng bato. Ang mga pinakakaraniwang paraan ay lithotripsy, endoscopy (PCNL, cystoscopy and ureteroscopy) at pag-oopera (open surgery).

Dahil mataas ang posibilidad ng pag-ulit ng pagkakaroon ng bato (itinatalagang 50-80%), ang pagdagdag ng pag inom ng tubig, pag ayos ng pagkain at paulit ulit na pagsusuri ay maaring kailanganin.

Ang bato sa kidney (kidney stones) ay maaring tumagal ng mahabang panahon na walang sintomas.
Benign Prostatic Hyperplasia (BPH)

Ang prostate ay nakikita lamang sa mga lalaki. Ito ay matatagpuan sa ilalim ng pantog at pinalilibutan ang unang bahagi ng urethra. Ang prostate ay nagsisimulang lumaki kapag nakarating na sa 50 taon gulang. Ang malaking prostate ay maaaring maging sanhi ng pagbara sa urethra at ito ay magdudulot ng problema sa pag- ihi lalong lalo na sa matatandang lalaki.

Ang kaunanahang sintomas ng paglaki ng prostata ay ang malimit na pag-ihi (lalo na sa gabi) at paputol putol na daloy bago matapos ang pag-ihi. Ang dalawang mahalagang paraan para matukoy kung mayroon BPH ay ang pagkapa sa prostate sa pamamagitan ng pagsuot ng daliri sa may puwitan (DRE o digital rectal examination) at ultrasound.

Karamihan ng mga pasyenteng may katamtamang sintomas ng BPH ay nakakaramdam ng ginhawa sa matagal na panahong pag-inom ng gamot. Sa mga pasyenteng mayroong matinding sintomas at mayroong kalakihan na ang prostate, maaaring sumailalim sa endoscopic na pag-alis ng prostate (TURP).

Ang BPH ang pinakakaraniwang sanhi ng problema sa pag ihi ng sa matatandang lalaki.
Free Download
Read Online
Kidney book in Filipino
Kidney Guide in Filipino Kidney Website Received
47
Million
Hits
wikipedia
Indian Society of Nephrology
nkf
Kidney India
http://nefros.net
magyar nephrological tarsasag