Ang Pagpigil at Pag-alaga ng mga Karaniwang Sakit ng mga Kidney sa Isang KlikAng mga sakit ng mga kidney ay lumalaganap. Maki-lahok sa dakilang misyon para sa pagpigil at pag-aalaga ng mga problema ng mga kidney.

« Table of Contents

Pansamantalang Paghina Ng Kidney (Acute Kidney Injury)

Ano ang “Acute Kidney Injury” (AKI)?

Ito ang biglaang, pansamantalang paghina ng mga kidney, na tumatagal ng ilang oras, araw o linggo. Madalas ay gumagaling din naman mga kidney, at bumabalik sa dating normal na kondisyon.

Ano ang mga sanhi ng AKI?

1. Ang biglang kakulangan ng sirkulasyon o pagdaloy ng dugo sa mga kidney, sanhi ngsobrang pagkawala ng tubig sa katawan (halimbawa, pagsusuka at pagtatae),

2. Matinding impeksyon o komplikasyon ng operasyon

3. Biglang pagbabara sa daluyan ng ihi - ang madalas na sanhi nito ay bato sa kidney (kidney stones)

4. Mga iba’t ibang uri ng impeksyon tulad ng malaria, leptospirosis; kagat ng ahas; kumplikasyon ng pagbubuntis; mga gamot na maaaring makaapekto sa kidney tulad ng aminoglycoside antibiotics, gamot pangrayuma, (NSAIDs), mga ‘herbals at food supplements.’

Ano ang mga sintomas ng AKI?

Dahil biglaan ang paghina ng mga kidney sa AKI, maaaring maagang magkaroon ng sintomas, tulad ng:

1. Mga sintomas ng pinakasanhing sakit ( halimbawa - pagdudugo, lagnat at ginaw, pagtatae)

2. Biglang paghina o pagkawala ng daloy ng ihi

3. Pamamanas ng mukha, katawan, at mga paa

4. Pagkawala ng ganang kumain, panghihina, pananamlay, pagsusuka, matinding sinok

5. Pagkahapo o pagka-kapus ng hininga, pangangatal at kombulsyon (“seizures”), pagtutulog hanggang di paggising (“coma”), pagsusuka ng dugo, abnormal na tibok ng puso dulot ngmataas na antas ng‘potassium’ sa dugo

6. Kapag nagsisimula pa lamang ang AKI, maaaring walang maramdaman ang pasyente. Malalaman lamang na may AKI kung tumatataas ang antas ng BUN at Creatinine sa dugo.

Paano malalaman kung may AKI?

Madalas, maaaring walang maramdaman ang isang tao, lalo na sa pag nagsisimula pa lamang ito. Malalaman lamang sa pamamagitan ng eksaminasyon ng dugo -- tumataas ang antas ng Blood Urea Nitrogen (BUN) at creatinine; eksaminasyon ng ihi (urinalysis); pagsukat ng dami ng ihi, at ‘kidney ultrasound.’

Paggagamot sa AKI

Kapag naagapan at tama ang paggagamot sa AKI, maaaring ma-ibalik sa normal ang mga kidney. Ang paggagamot sa AKI ay mayroong 5 alituntunin:

1. Alamin at gamutin ang pinakasanhi nito

2. Mga nararapat na gamot

3. Pagkain ng wasto

4. Dialysis

1. Alamin at gamutin ang pinkasanhi nito
  • Ito ang pinakamahalagang dapat gawin.
  • Alamin at gamutin kung ano ang dahilan ng AKI, halimbawa, paggamit ng antibiotics para sa impeksyon, suwero para sa kakulangan ng tubig o pagbaba ng presyon ng dugo; paggamit ng sonda kung nagbabara ang paglabas ng ihi
Mga nararapat na gamot
  • Kasama rito ang paggamit ng wastong antibiotics para sa impkesyon at ang pag-iwas samga gamot na makakasama lalo sa kidney, tulad ng NSAIDs, contrast dye (na ginagamit sa mga Xray procedures)

Maaring bigyan ng pampa-ihing gamot tulad ng Furosemide, upang mapalakas ang pag-ihi at mabawasan ang pagkahapo o pagka-kapus ng hininga at pagma-manas.

Kasama rin, kung kailangan, ang pagbibigay ng mga gamot laban sa pagsusuka, pampataas o pampababa ng presyon, gamot pambababa ng potassium sa dugo, gamot laban sa kombulsyon (seizures)

3. Wastong pagkain o dyeta
  • Kapag may AKI, kadalasan ay dapat magbawas ng sobrang pag-inom ng tubig upang maiwasn ang pamamanas at pagkahapo o pagka-kapus ng hininga.
  • Dapat ding umiwas sa mga pagkaing maraming lamang potassium tulad ng mga saging, patatas, kamatis at mga ‘fruit/ vegetable juices.’ Delikado sa puso kapag sumobra ang taas ng antas ng potassium sa dugo.
  • Isa pang dapat sundin ay ang paag-iwas sa sobrang ma-alat na pagkain na maaaring maging sanhi ng pamamanas.
  • Mahalaga din naman ang pagkain ng mga masustansyang pagkain.
4. Dialysis

Minsan, kapag matindi ang AKI, lalo na’t kung walang ini-ihi ang pasyente, maaaring mangailangan ng pansamantalang ‘dialysis.’

Ano ang dialysis?

Ang ‘dialysis’ ay ang paggamit ng artipisyal na pamamaraan upang magampanan angnormal na tungkulin ng kidney kapag ito’y humina nang husto. Nakakasagip- buhay ang ‘dialysis’ sa mga taong may malalang “kidney falure”.

Mayroong dalawang uri ng dialysis: ang hemodialysis (kung saan, ang dugo ng pasyente ay dumadaan sa makina upang linisin) at ang peritoneal dialysis (kung saan naman, may ipinadadaloy na solusyon sa loob ng tiyan upang linisin ang dugo). Sa pamamagitan ng dialysis, nalilinis ang dugo, natatanggal ang labis na tubig ng katawan, at nababalanse ang asin, mga mineral at asido sa dugo.

Kailan kailangan ang dialysis kapag may AKI?

Kailangan ang dialysis kapag malala na ang AKI, lalo na kung may mga sintomas o kumplikasyon na hindi na kaya ng konserbatibong gamutan. Kadalasan, inihahatol ang dialysis kung matindi ang pamamanas o pagkahapo o pagka-kapus ng hininga, tuluyang tumigil ang pag-ihi, at sobrang taas ng antas potassium at asido sa dugo.

Gaano katagal kinakailangan ang dialysis sa AKI?

Kadalasan naman, pansamantala lamang ang pangangailangan ng dialysis sa AKI. Ito’y isinasagawa hanggang tuluyang gumaling ang mga kidney.

Ang paggaling ng mga kidney sa AKI ay karaiwang tumatagal ng 1-4 linggo. Hindi dapat ipinagpapaliban ang dialysis sa AKI dahil sa takot o maling akala na ang dialysis ay pangmatagalan o permanente na.

Paano maiiwasan ang AKI?
  • Maagang alamin at gamutin ang pinakasanhi ng AKI at ang palagiang pagsubaybay sa kidney function (BUN, Creatinine)
  • Huwag hayaang bumaba o bumagsak ang presyon ng dugo. Kailangang malunasan agad ito ng suwero o gamot kung kinakailangan.
  • Pag-iwas sa mga gamot na maaaring makasama lalo sa kidney; agad -agad na paggamot sa impeksyon.
Free Download
Read Online
Kidney book in Filipino
Kidney Guide in Filipino Kidney Website Received
48
Million
Hits
wikipedia
Indian Society of Nephrology
nkf
Kidney India
http://nefros.net
magyar nephrological tarsasag
Kidney India